Pazarlama nedir? Tanımı ve türleri
Pazarlama, her işletmenin ayrılmaz bir parçasıdır. Şirketler pazarlama sayesinde ürün ve hizmetlerini potansiyel müşterilere ulaştırabilir ve satışlarını artırabilir. Ancak doğru yöntemleri seçmek önemlidir. Bu nedenle pazarlamanın ne olduğunu ve hangi türlere ayrıldığını ele alacağız.
Pazarlama nedir?
Pazarlama, tüketicilere ve kuruluşlara mal ve hizmetler oluşturma, tanıtma ve sunma yoluyla ürün satma sanatıdır (Philip Kotler).
Görüldüğü gibi pazarlama, nihai amacı satış olan bir dizi faaliyeti kapsayan geniş bir kavramdır. Bu yüzden yalnızca tanımı bilmek bize pek fazla şey söylemez. Sonuçta her şirketin bu hedefe ulaşmak için izlediği yol kendine özgüdür.
Dolayısıyla doğru yöntemleri seçebilmek için hangi pazarlama türlerinin hangi durumlarda işe yaradığını bilmemiz gerekir.
Pazarlama türleri
Pazarlamanın pek çok türü vardır ve yenileri de ortaya çıkmaya devam etmektedir. Wikipedia’da 2017 yılında 19, 2021 yılında 23, 2026 yılında ise 29 pazarlama türü tanımlanmıştır. Bu çeşitliliğin başlıca nedeni, giderek artan dijitalleşmedir.
En temel sınıflandırmada pazarlama, dijital pazarlama ve geleneksel pazarlama olarak ikiye ayrılır.
Dijital pazarlama
Inbound pazarlama, hedef kitlenin kendi arayışıyla bulabileceği değerli içerikler oluşturmayı esas alır.
Bilgilendirici blog yazıları, infografikler ve webinarlar bu yaklaşımın örnekleridir. Potansiyel müşteriler bu yararlı içeriklere ulaşırken markayı, ürünlerini ve hizmetlerini de tanır.
Bu, satın alma olasılığı daha yüksek kişilere ulaşmanın etkili bir yoludur.
Outbound pazarlama
Outbound pazarlama ise reklamların, hedef kitle bunları görmeyi talep etmeden karşısına çıkarılmasına dayanır.
Televizyon reklamları, banner reklamlar ve Google Ads kampanyaları buna örnektir. Bu yöntem, belirli bir hedef kitleye hızla ulaşmayı sağlar; ancak bunun karşılığında dönüşüm oranları daha düşük olabilir.
Pazarlamayı kullanılan yaklaşımlara göre de sınıflandırabiliriz. En yaygın yaklaşımlardan biri, dört temel unsurdan (4P) oluşan pazarlama karmasıdır: ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurma. Bu modelin popülerliği, bir şirketin pazarı nasıl etkilediğini açıkça ortaya koymasından kaynaklanır. Yaklaşım zamanla 8P ve 4C gibi modellerle geliştirilmiştir.
Hangi pazarlama türü daha iyidir?
Hangi pazarlama türünün kullanılması gerektiği sorusunun basit bir cevabı yoktur. Doğru seçim dört faktöre bağlıdır:
- Sektör
- Hedef kitle
- Şirketin mevcut kaynakları ve varlıkları (marka bilinirliği, web sitesinin büyüklüğü vb.)
- Yatırım bütçesi
Bu faktörlerin her biri, uygun pazarlama stratejisinin belirlenmesinde önemli rol oynar.
Dijital pazarlamanın tanımı oldukça açıktır: burada kullanılan temel araç internettir. Başlıca türleri şunlardır:
- İçerik pazarlaması – İlgi çekici ve yararlı içeriklerle markanın uzman imajını güçlendirmeyi ve web sitesinin arama motorlarındaki sıralamasını iyileştirmeyi amaçlayan çalışmalardır.
- Yeniden pazarlama – Daha önce web sitesini ziyaret etmiş ve markayı tanıyan kişilere reklam gösterilmesine dayanan pazarlama türüdür.
- Fısıltı pazarlaması (buzz marketing) – Çeşitli internet forumlarında konuyla ilgili tartışmalar başlatarak ürün veya hizmetleri sohbetin doğal akışı içinde tanıtmayı amaçlar.
- Sosyal medya pazarlaması – Facebook, Instagram, Twitter ve LinkedIn gibi sosyal medya platformlarında kullanıcılarla etkileşim kuran ve onları ürün ya da hizmetlerden yararlanmaya teşvik eden faaliyetlerdir.
- SEM – Arama motoru pazarlamasıdır ve iki bileşenden oluşur: SEO ve PPC. SEO, web sitesini arama motorları için optimize ederek görünürlüğünü artırmayı ve organik trafik elde etmeyi amaçlar. PPC ise Google Ads reklamlarıyla müşteri çekmeyi ve ücretli trafik oluşturmayı hedefler.
Geleneksel pazarlama
Klasik pazarlama olarak da adlandırılan geleneksel pazarlama kavramını anlamak da zor değildir. İnternetin ortaya çıkmasından önce kullanılan çevrimdışı yöntemleri kapsar. El ilanı dağıtımı ve gazete reklamlarının yanı sıra şu türler de bu gruba girer:
- Spor pazarlaması – Sporla bağlantılı sponsorluklardan yararlanır. Bir spor etkinliğinin yayını sırasında reklam gösterilmesi veya markanın bir reklam panosunda yer alması buna örnektir.
- Duyusal pazarlama – Markayla ilgili çağrışımlar oluşturmak için duyulara hitap eder. En yaygın türleri arasında işitme duyusuna yönelik ses pazarlaması ve koku duyusuna yönelik koku pazarlaması bulunur.
- Alışverişçi pazarlaması – Doğrudan mağazada uygulanır. Amacı, satış noktasında bulunan potansiyel tüketicileri satın almaya ikna etmektir.
Inbound pazarlama
Pazarlama türlerini kullanılan mecraya göre sıraladık. Ancak hedef kitleye ulaşma biçimine göre de bir sınıflandırma yapabiliriz.
- Bilgi teknolojileri sektöründe, anlık satın alma isteğini tetikleyen duyusal pazarlama pek fayda sağlamaz. Çünkü bu sektördeki alımlar yatırım niteliğindedir ve rasyonel değerlendirmelere dayanır. SEM ile arama motorlarındaki görünürlüğü artırmak daha uygun bir yaklaşımdır.
- İçerik pazarlaması, yerel bir fırın için en uygun çözüm olmayabilir. Müşterilerin alışveriş yapmak için ekmek hakkında uzmanlık yazıları okuması gerekmez. Mağazanın önüne taze ekmek kokusu yayarak alışverişçi pazarlamasına yönelmek daha mantıklı olabilir.
- Web sitesi hiç trafik almıyorsa yeniden pazarlamaya yatırım yapmak sonuç getirmez. Böyle bir durumda, potansiyel müşterilere ulaşmayı sağlayan sosyal medya pazarlaması daha uygun bir çözümdür.
- Düşük bir bütçe, reklamları ürün veya hizmetle ilgilenen dar bir müşteri grubuna yöneltmeyi gerektirir. Spor pazarlamasıyla ülke çapında marka bilinirliği oluşturmak bu durumda gerçekçi değildir.
Pazarlamanın pratikte ne anlama geldiği açıkça görülüyor: işletmenin koşullarına ve olanaklarına uygun satış yöntemlerini kullanmak.
Yorumunuz eklendi ve onay bekliyor.
Bir yanıt yazın